<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="https://norm.gekko.de/jur2norm_html.xsl"?>
<jur id="14d825fb" lastmod="2026-09-23T18:16:35+00:00" source-url="https://www.gesetze-im-internet.de/rheinschpersv/xml.zip" source-checked-at="2026-11-10T08:40:59+00:00" source-sha256="af0a8e56d6540601e1e38733943124e1a811029d29120b99039e3d744e293182" source-last-modified="Wed, 06 May 2026 15:54:24 GMT">
  <header short="RheinSchPersV" amtabk="RheinSchPersV" norm="rheinschpersv" title="Schiffspersonalverordnung-Rhein">
    <long>Verordnung über das Schiffspersonal auf dem Rhein</long>
    <changes>
      <change type="Stand">Zuletzt geändert durch <a>Art. 1 Nr. 2</a> iVm Anlage 4 V v. <time datetime="2021-05-20">20.5.2021</time> II <a href="https://www.bgbl.de/xaver/bgbl/start.xav?startbk=Bundesanzeiger_BGBl&amp;jumpTo=bgbl221s0442.pdf" title="Bundesgesetzblatt 2021 S. 442" type="application/pdf" rel="external noopener">442</a></change>
      <change type="Sonst">Diese V ist gem. <a>Art. 1</a><a>§ 13</a> V v. <time datetime="2023-04-05">5.4.2023</time> II Nr. 105 mWv <time datetime="2023-04-14">14.4.2023</time> nicht mehr anzuwenden</change>
    </changes>
  </header>
  <nav>
    <prev id="dfc4d6e3" bez="Anlage D6" target="anlage_d6" title="Als gleichwertig anerkannte Befähigungszeugnisse für die Radarfahrt"/>
    <index id="14d825fb" bez="Anlage D7" target="anlage_d7" title="Prüfungsprogramm für den Erwerb eines Patentes für den Rhein"/>
    <next id="9ccf5dd6" bez="Anlage D8" target="anlage_d8" title="Prüfungsprogramm für den Erwerb eines Radarpatentes"/>
  </nav>
  <scope/>
  <main title="Prüfungsprogramm für den Erwerb eines Patentes für den Rhein">
    <p>(Fundstelle: BGBl. II 2011, Anlageband zu Nr. 33, S. 102 - 103)</p>
    <br/>
    <p>
      <table>
        <tbody>
          <tr>
            <td colspan="2">
              <b>Vorbemerkung:</b>
            </td>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td colspan="2"/>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td colspan="2"><b>Patentarten</b> (Spalten 4 bis 7)</td>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td/>
            <td/>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td/>
            <td>A - Großes Patent</td>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td/>
            <td>B - Kleines Patent</td>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td/>
            <td>C - Sportpatent</td>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td/>
            <td>D - Behördenpatent</td>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td colspan="2"/>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td colspan="2"><b>geforderte Kenntnisse</b> (Spalte 3)</td>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td/>
            <td/>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td/>
            <td>1 - Detailkenntnisse</td>
            <td/>
          </tr>
          <tr>
            <td/>
            <td>2 - Grundkenntnisse</td>
            <td/>
          </tr>
        </tbody>
      </table>
    </p>
    <br/>
    <br/>
    <table>
      <tbody>
        <tr>
          <td>1</td>
          <td colspan="2">2</td>
          <td>3</td>
          <td>4</td>
          <td>5</td>
          <td>6</td>
          <td>7</td>
        </tr>
        <tr>
          <td>Nr.</td>
          <td colspan="2">Prüfungsstoff</td>
          <td/>
          <td>A</td>
          <td>B</td>
          <td>C</td>
          <td>D</td>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>1.</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Kenntnis der Verordnungen, Merkblätter und Handbücher</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>1.1</b>
          </td>
          <td colspan="2"><b>Rheinschifffahrtspolizeiverordnung</b> (einschließlich der vorübergehenden Anordnungen)</td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Kapitel 1 bis 7, 15</td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Kapitel 8</td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Kapitel 9, 10, 12, 14 (für die beantragten Strecken)</td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Kapitel 11</td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">
            <b>Anlagen</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td>  3.</td>
          <td>Bezeichnung der Fahrzeuge</td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td>  6.</td>
          <td>Schallzeichen</td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td>  7.</td>
          <td>Schifffahrtszeichen</td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td>  8.</td>
          <td>Bezeichnung der Wasserstraße</td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td>10.</td>
          <td>Ölkontrollbuch</td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">
            <b>Merkblätter / Handbücher</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Sprechfunk</td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Abfallbeseitigung</td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>1.2</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Verkehrsvorschriften für Seeschifffahrtsstraßen</b>
          </td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">(Bezeichnung der Fahrzeuge, Schallzeichen, Schifffahrtszeichen, Seezeichen und Betonnungssystem, Fahrregeln)</td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>1.3</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Rheinschiffsuntersuchungsordnung und Europäischer Standard der technischen Vorschriften für Binnenschiffe</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Aufbau und Inhalt</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Inhalt des Binnenschiffszeugnisses</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>1.4</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Besatzungsvorschriften, Teil II der Verordnung über das<br/>Schiffspersonal auf dem Rhein</b>
          </td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>1.5</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>ADN</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Aufbau</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Urkunden/Weisungen</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Kenntnis der vorgeschriebenen Bezeichnung mit blauen Kegeln/Lichtern</td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Auffinden der Betriebsvorschriften</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>1.6</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Bestimmungen über die Rheinpatente, Teil III der Verordnung über<br/>das Schiffspersonal auf dem Rhein</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Patentarten</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Kriterien für Patententzug und Aussetzen der Gültigkeit</td>
          <td>1</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>1.7</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Unfallverhütung</b>
          </td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>2.</b>
          </td>
          <td colspan="2"><b>Nautische Kenntnisse und Streckenkenntnisse</b><br/>(anhand von Kartenmaterial)</td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>2.1</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Rhein und Nebenwasserstraßen</b>
          </td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">(wichtigste geografische, hydrologische, meteorologische und morphologische Merkmale)</td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>2.2</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Ortskenntnisse der beantragten Rheinstrecken</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Fahrwegbeschreibung Berg- und Talfahrt</td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Fahrwegabmessungen</td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>2.3</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Navigation auf Seeschifffahrtsstraßen</b>
          </td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">(Kursbestimmung, Standlinien und Schiffsort, Arbeiten mit der Seekarte, Kompasskontrollverfahren, Grundlagen der Gezeitenlehre)</td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>3.</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Berufskenntnisse</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">(nautische, schiffsbetriebstechnische, berufliche Fähigkeiten)</td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>3.1</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Führung des Fahrzeuges</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Vorgänge beim Steuern, Manövriereigenschaften</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Funktion von Steuereinrichtungen und Antrieb</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Einfluss von Strömung, Wind und Sog</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Schwimmfähigkeit, Stabilität und ihre praktische Anwendung</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Ankern und Festmachen</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>3.2</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Maschinenkenntnisse</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Bau, Arbeitsweise der Motoren, Funktion der elektrischen Einrichtungen</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Bedienung, Betriebskontrolle</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Maßnahmen bei Betriebsstörungen</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>3.3</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Laden und Löschen</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Bestimmung des Ladegewichtes anhand des Eichscheines</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Verwendung der Tiefgangsanzeiger</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Stauen der Ladung</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td>
            <b>3.4</b>
          </td>
          <td colspan="2">
            <b>Verhalten unter besonderen Umständen</b>
          </td>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Maßnahmen bei Havarien, Erste Hilfe, Abdichtung von Lecks</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Bedienung von Rettungsgeräten</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Besonderheiten bei Havarien auf Seeschifffahrtsstraßen</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td/>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Abfallbehandlung und Reinhaltung der Gewässer</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Benachrichtigung von zuständigen Behörden</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
        <tr>
          <td/>
          <td colspan="2">Feuerlöschwesen</td>
          <td>2</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
          <td>x</td>
        </tr>
      </tbody>
    </table>
  </main>
</jur>
